Cổ phần AI: Khi “kỳ vọng” vượt xa “hiện thực” - Bong bóng đang hình thành?
Năm 2025–2026 đã chứng kiến một trong những giai đoạn đầu tư nóng nhất kể từ dot-com boom cuối thập niên 1990: vốn đổ vào cổ phiếu và startup liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) tăng vọt, định giá nhiều công ty công nghệ dẫn đầu bẫy kỳ vọng lên mức cao chưa từng thấy. Nhưng khi cổ phiếu AI tank trong những phiên gần đây vì lo ngại định giá quá cao, câu hỏi được đặt ra là: Liệu cổ phần AI đang tiến vào giai đoạn bong bóng?
AI và S&P 500: Kỳ vọng hay ảo tưởng?
Cổ phiếu công nghệ chiếm khoảng 33% trọng số chỉ số S&P 500, và yếu tố AI là một trong những động lực chính kéo thị trường lên trong những năm gần đây. Đầu năm 2026, chỉ số S&P 500 mở cửa quanh mức ~6.8–7.0k điểm rồi biến động mạnh do giới đầu tư lo lắng về đà tăng nóng của cổ phiếu AI và chi phí vốn cao.
Các nhà chiến lược từ Evercore thậm chí đã dự báo S&P 500 có thể chạm 7.500–7.800 điểm vào cuối 2026, được thúc đẩy bởi “tăng trưởng lợi nhuận được hỗ trợ bởi AI”. Nhưng đây cũng là kịch bản “bull case” - điều mà nhiều chuyên gia gọi là “AI-driven asset bubble” khi giá cổ phiếu được hậu thuẫn bởi kỳ vọng lớn hơn dòng tiền thật.
Big Tech và thị trường AI: Giữa hai thái cực
Một số báo cáo gần đây cho thấy cổ phiếu phần mềm và công nghệ lao dốc mạnh, kéo theo đó là mức định giá lại rủi ro cho các công ty có mức tăng trưởng không bền vững. Việc cổ phiếu IBM mất hơn 13% vốn hóa chỉ sau một phiên khi công cụ AI mới ra mắt, cùng với áp lực giảm điểm ở các cổ phiếu phần mềm lớn khác, phản ánh tâm lý “risk off” của thị trường (Vietnambiz 2026).
Trong khi đó, những cổ phiếu AI chủ chốt như Nvidia vẫn ghi nhận tăng trưởng mạnh - doanh thu quý IV/2025 vượt kỳ vọng với doanh thu ~68.13 tỷ USD và lợi nhuận ~120 tỷ USD/năm, củng cố vị thế của họ trong mảng AI chip và trung tâm dữ liệu (CafeF 2026).
Nhận định thị trường Việt Nam
Ở Việt Nam, “cơn sốt AI” cũng tác động trực tiếp tới cổ phiếu công nghệ nội địa như FPT, khi nhà đầu tư phản ứng mạnh với triển vọng AI dẫn tới biến động nhất thời trong giá cổ phiếu (CafeF 2026). Thị trường cổ phiếu Việt Nam cũng phản ánh một phần tâm lý toàn cầu về rủi ro định giá quá cao khi kỳ vọng tăng trưởng không ngay lập tức tương ứng với tăng trưởng doanh thu.
Ngoài ra, cơn bùng nổ đầu tư vào AI làm nổi bật một nghịch lý: nhiều startup hoặc công ty công nghệ được định giá “trên mây” ngay cả khi chưa chứng minh được thu nhập bền vững hay mô hình kinh doanh rõ ràng. Đây là đặc điểm từng thấy trong những giai đoạn bong bóng tài chính trước đây.
Kết luận: Bong bóng AI - sắp vỡ hay vẫn “ăn” được?
Không thể phủ nhận AI là động lực dài hạn cho đổi mới công nghệ và năng suất kinh tế. Nhưng khi kỳ vọng định giá tăng quá mức so với lợi nhuận thực tế, bong bóng - hoặc ít nhất là sự điều chỉnh mạnh - là rủi ro không thể loại trừ.
Nhà đầu tư cần phân biệt giữa giá trị tích luỹ từ AI thật sự và giá trị kỳ vọng đặt trên cổ phiếu AI, vốn có thể dẫn tới điều chỉnh đột ngột hơn khi thị trường bắt đầu định giá lại kỳ vọng đó. Đó chính là điểm khác biệt giữa cơn sốt AI và cơn bong bóng thực sự.