Sau nền kinh tế chú ý sẽ là nền kinh tế trí tuệ?
Trong nhiều năm qua, nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ dựa trên một nguồn tài nguyên quan trọng: sự chú ý của con người. Các nền tảng mạng xã hội, video ngắn và quảng cáo trực tuyến liên tục cạnh tranh để thu hút người xem, gia tăng thời gian tương tác và chuyển đổi sự quan tâm thành doanh thu.
Tuy nhiên, khi nội dung ngày càng phong phú và trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra thông tin với tốc độ nhanh chóng, một câu hỏi mới xuất hiện: Liệu thu hút sự chú ý có còn đủ để tạo ra giá trị bền vững?
Đây là lúc khái niệm nền kinh tế trí tuệ bắt đầu được quan tâm.
Nền kinh tế chú ý (Attention Economy): Khi lượt xem trở thành tài sản
Nền kinh tế chú ý là mô hình trong đó sự quan tâm và thời gian của người dùng trở thành nguồn lực có giá trị thương mại.
Trong mô hình này, lượt xem, lượt nhấp chuột và thời gian tương tác đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động quảng cáo và phân phối nội dung.
Một video có hàng triệu lượt xem có thể mang lại doanh thu lớn. Tuy nhiên, mức độ phổ biến không phải lúc nào cũng phản ánh chất lượng thông tin hoặc giá trị mà người xem nhận được.
Khi người dùng tiếp xúc với quá nhiều nội dung, việc duy trì sự chú ý ngày càng khó khăn.
Nền kinh tế trí tuệ (Intelligence Economy): Khi kiến thức tạo ra giá trị
Khác với nền kinh tế chú ý, nền kinh tế trí tuệ tập trung vào khả năng chuyển hóa kiến thức, kinh nghiệm và chuyên môn thành những giá trị có thể ứng dụng và thương mại hóa.
Thay vì chỉ đo lường số lượt xem, mô hình này quan tâm đến những kết quả thực tế: người học tiếp thu được kỹ năng gì, doanh nghiệp giải quyết được vấn đề nào và chuyên gia tạo ra giá trị ra sao.
Chẳng hạn, một video về quản trị nhân sự có thể thu hút hàng nghìn người xem. Nhưng khi nội dung được phát triển thành khóa học chuyên sâu, người học có cơ hội áp dụng kiến thức vào công việc.
Khi đó, sự chú ý trở thành điểm khởi đầu, còn tri thức mới là yếu tố tạo nên giá trị lâu dài.
Trí tuệ nhân tạo thúc đẩy sự chuyển dịch như thế nào?
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách kiến thức được tạo ra, tổ chức và phân phối.
Công nghệ có thể hỗ trợ chuyên gia hệ thống hóa tài liệu, xây dựng nội dung đào tạo và tiếp cận nhiều nhóm người học.
Đối với người dùng, trí tuệ nhân tạo giúp tìm kiếm thông tin, khám phá chuyên gia và cá nhân hóa quá trình học tập.
Nhờ đó, một kinh nghiệm nghề nghiệp có thể được chuyển hóa thành tài sản số, tiếp tục phục vụ người học mà không phụ thuộc hoàn toàn vào thời gian giảng dạy trực tiếp.
Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế hoàn toàn kinh nghiệm thực tiễn và khả năng đánh giá chuyên môn của con người.
IQ+ và hướng tiếp cận nền kinh tế trí tuệ
Tại Việt Nam, IQ+, hệ sinh thái kinh tế trí tuệ do IQUITY phát triển, đang hướng tới mô hình kết nối người học, chuyên gia và công nghệ.
Với bốn trụ cột Learn – Share – Earn – Borderless, IQ+ đặt mục tiêu giúp chuyên gia số hóa kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm và tạo nguồn thu từ chuyên môn.
Thông qua hành trình từ nội dung ngắn đến khóa học chuyên sâu, nền tảng hướng tới việc chuyển đổi sự quan tâm ban đầu thành hoạt động học tập có giá trị.
Đây là một cách tiếp cận kết hợp khả năng thu hút người dùng của nền kinh tế chú ý với tiềm năng thương mại hóa tri thức.
Tương lai không chỉ là thu hút sự chú ý
Nền kinh tế trí tuệ chưa chắc sẽ thay thế hoàn toàn nền kinh tế chú ý. Hai mô hình có thể cùng tồn tại và bổ trợ cho nhau.
Sự chú ý giúp kiến thức được khám phá, trong khi chất lượng chuyên môn và khả năng ứng dụng quyết định giá trị lâu dài.
Nếu nền kinh tế chú ý đặt câu hỏi “Có bao nhiêu người xem?”, thì nền kinh tế trí tuệ hướng đến câu hỏi “Kiến thức này đã tạo ra giá trị gì?”.
Trong tương lai, lợi thế cạnh tranh có thể không chỉ thuộc về những người thu hút nhiều sự chú ý nhất, mà còn thuộc về những người biết chuyển hóa sự chú ý thành tri thức hữu ích và giá trị bền vững.