Thị trường cổ phần AI tại Việt Nam và Đông Nam Á: Cơ hội, thách thức và bức tranh đầu tư

Ảnh: Quỳnh Như. Bài viết: Nhã Lâm

Trong bối cảnh AI trở thành động lực chính của làn sóng chuyển đổi số toàn cầu, thị trường Đông Nam Á (ASEAN) và Việt Nam đang nổi lên như những điểm đến hấp dẫn nhưng cũng đầy thách thức đối với các nhà đầu tư.

Đông Nam Á: Dòng vốn AI tăng trưởng, nhưng thua kém global

Theo báo cáo của Google, Temasek và Bain & Company, tổng vốn tư nhân đổ vào nền kinh tế số của ASEAN đạt 7,7 tỷ USD trong 12 tháng tính đến tháng 6/2025, tăng 15% so với cùng kỳ, nhưng vẫn thấp hơn tốc độ tăng trưởng toàn cầu (25%) và kém xa mức đỉnh 27 tỷ USD vào năm 2021. Trong số này, khoảng 32% (~2,3 tỷ USD) được đầu tư vào các startup AI trong khu vực, với hơn 680 công ty thu hút vốn (Vietcap Trading 2025).

Đây phản ánh một thị trường đang lớn lên nhưng còn hạn chế về quy mô vốn so với Mỹ hay Trung Quốc, đồng thời cho thấy AI vẫn là tâm điểm thu hút nhà đầu tư dù dòng vốn chưa thực sự dồi dào.

Việt Nam: Nhịp phát triển mạnh nhưng cần bền vững

Tại Việt Nam, AI không phải là lời hứa xa vời. Bộ dữ liệu cho thấy:

Người tiêu dùng Việt Nam dẫn đầu ASEAN về mức độ ứng dụng AI: 81% tương tác AI hàng ngày và 83% tham gia nâng cao kỹ năng AI, phản ánh sự sẵn sàng tiếp nhận công nghệ. Việt Nam có hơn 40 startup AI và khoảng 123 triệu USD vốn đầu tư tư nhân, chiếm gần 5% tổng vốn khu vực AI (Investing 2025).
Dòng vốn tư nhân đầu tư vào startup AI tại Việt Nam tăng gấp 8 lần trong năm 2024, đạt khoảng 80 triệu USD, so với mức rất khiêm tốn trước đó, minh chứng sự quan tâm rõ rệt từ cả nhà đầu tư trong nước và quốc tế (VnExpress 2025).
Một số báo cáo còn ghi nhận Việt Nam đứng thứ hai Đông Nam Á về số lượng startup AI và ML, với khoảng 765 công ty trong lĩnh vực này (Nhan Dan News 2025).

Ngoài ra, chiến lược quốc gia về AI đến 2030 đặt ra mục tiêu thúc đẩy Việt Nam nằm trong “Top ASEAN” về nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hoá AI, tạo thêm động lực chính sách cho hệ sinh thái công nghệ này (VnExpress 2025).

Cơ hội thị trường và áp lực cạnh tranh

Đông Nam Á với dân số khoảng 700 triệu người và tỷ lệ người dùng internet cao là miếng đất màu mỡ cho AI, đặc biệt ở các lĩnh vực như fintech, logistics, thương mại điện tử và chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, vùng này vẫn tụt hậu về quy mô dòng vốn so với Bắc Mỹ hay châu Âu, và thị trường cần nhiều vòng gọi vốn lớn hơn ở trạng thái late stage để duy trì đà phát triển (The Saigon Times 2025).

Riêng tại Việt Nam, dù năng động về số lượng startup, mức vốn huy động trên đầu mỗi công ty còn thấp, và phần lớn vẫn ở quy mô nhỏ – điều này phản ánh thách thức về khả năng thu hút vốn lớn và nâng tầm sản phẩm ra thị trường quốc tế (Vietnam Business Insider 2024).

Kết luận

Thị trường cổ phần AI ở Đông Nam Á và Việt Nam đang chứng kiến sự gia tăng đáng kể về số lượng công ty và mức độ quan tâm đầu tư, nhưng vẫn chưa đạt được quy mô vốn lớn như các thị trường phát triển.

Việt Nam nổi bật với người dùng tích cực và chính sách thuận lợi, cùng hệ sinh thái startup đang ngày càng hoàn thiện. Tuy nhiên, thách thức quy mô vốn, chất lượng sản phẩm và cạnh tranh quốc tế vẫn tồn tại, đòi hỏi cả doanh nghiệp và nhà đầu tư cần chiến lược dài hạn hơn là chạy theo “sóng đầu cơ”.